Menu
Nieuws

Bij taakgericht werken draait het weer écht om de zorg

Coby Peeters vertelt hoe taakgericht werken binnen het sociale domein een positieve impact kan hebben op de zorg die onder gemeenten valt.

Binnen gemeenten is het taakgericht bekostigen van het sociale domein inmiddels een bekende strategie. Desondanks houdt het de gemoederen nog steeds flink bezig. Er wordt gesproken over de financiële voordelen, het besparen van administratieve lasten en het werken met minder zorgaanbieders. Maar hiermee gaan we voorbij aan een ander belangrijk aspect: het verbeteren van de geleverde zorg voor inwoners. Senior consultant Coby Peeters is al jarenlang betrokken bij taakgericht werken binnen de gemeente en deelt haar visie met ons.

Harmonisatie rondom bekostiging
Coby is al tien jaar onderdeel van onze organisatie en zag van dichtbij wat het inrichten van taakgericht werken voor gemeenten en aanbieders betekent. Coby: “Als adviseur ben ik bij verschillende regio’s betrokken en hoor ik veel over wat wel en niet werkt binnen het sociale domein. Ik help gemeenten met uitdagingen rondom sturing en bekostiging. Ook was ik betrokken bij het ontwikkelen van de uitvoeringsvarianten door het platform I-Sociaal Domein. Deze varianten dragen bij aan een eenduidige uitvoeringspraktijk. Dit verminderd administratieve lasten en maakt het mogelijk dat gemeenten ervaringen uitwisselen. Want we hebben bijna 350 gemeenten in Nederland. Het is toch zonde als deze allemaal opnieuw het wiel moeten uitvinden?. Specifiek over de taakgerichte variant is het ketenbureau een community gestart voor het uitwisseling van praktijk ervaringen.

Inspanningsgericht versus taakgericht
Vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning en Jeugdwet dragen gemeenten sinds 2015 de verantwoordelijkheid om zorg en ondersteuning te bieden aan haar inwoners. Denk hierbij bijvoorbeeld aan kinderen met autisme en ondersteuning aan ouderen om langer thuis te kunnen blijven wonen. Coby: “Dit doen gemeenten niet zelf, maar ze contracteren hiervoor zorgaanbieders. Veel gemeenten bekostigen dit op een inspanningsgerichte manier. Hierbij betaal je als gemeente de zorg die wordt geleverd op uur- of dagbasis. De zorgaanbieder en ook de professional kan dit als een prikkel ervaren om zoveel mogelijk zorg te leveren. Maar de focus zou niet moeten niet zijn: hoe lever ik zoveel mogelijk zorg? Maar juist: hoe kan je de inwoner echt helpen?”

Inspanningsgericht werken binnen de gemeente
Bij inspanningsgericht werken ligt deze focus niet altijd goed. “Stel je bijvoorbeeld voor: als een basisschoolkind niet lekker meekomt in de klas, heeft dit kind dan direct jeugdhulp nodig? Is dat wel echt waar dit kind behoefte aan heeft? Als ouders, leerkrachten en het jeugdigen er samen niet meer uitkomen, vragen ze om inzet van professionele jeugdhulp, gecontracteerd en betaald door de gemeente. En natuurlijk is het belangrijk dat iedereen de zorg krijgt die hij of zij nodig heeft. Maar vaak zijn er ook andere oplossingen. Denk aan het inzetten van lichte ondersteuning in groepen op school of het begeleiden van ouders. Het probleem van een kind wordt vaak te individueel aangevlogen. Er wordt gekeken door een zorgbril en kansen om hulp anders te organiseren worden gemist. De bedoeling van de Jeugdwet en de Wmo is juist om hulp anders te organiseren: dichterbij, lichter en met minder medicijnen. Dit noemen we transformatie.”

Het verschil maken in de zorg
Om dit patroon te doorbreken werken gemeenten als Utrecht, Alphen aan de Rijn en Heerlen al enkele jaren taakgericht. Deze bekostigingsvariant belooft een hoop, maar centraal staat de intentie om het aanbod van zorg voor inwoners te verbeteren. “Bij taakgericht werken is er één budget en één contract met een zorgaanbieder voor het leveren van zorg, mogelijk uitgevoerd door meerdere partijen. De prikkel om zoveel mogelijk zorg te leveren verdwijnt hier dus mee. Op die manier ontstaat er meer ruimte voor transformatie in het belang van zorgbehoevenden.”

Taakgerichte bekostigingsvariant
Is taakgericht werken dan de holy grail als het aankomt op het bekostigen van het sociaal domein? Absoluut niet. “We spraken eerder al over de mooie beloftes die taakgericht werken niet altijd waarmaakt. En over wanneer taakgericht werken wel of niet bij jouw gemeente past. Het hangt namelijk af van een hoop verschillende factoren. Bij taakgericht werken heb je soms meer grip op het budget maar minder grip op de uitvoering, omdat je contact hebt met één zorgaanbieder die dit weer uitbesteedt. Daar komen ook de nodige uitdagingen bij kijken. Beide systemen kun je dus goed inrichten en hebben voor- en nadelen.”

De impact van taakgericht werken
Coby werkt onder andere samen met gemeenten Heerlen Landgraaf en Voerendaal aan de inrichting van taakgericht werken. “Dit was zeker niet makkelijk, maar uit een recente peiling blijkt dat alle stakeholders tevreden zijn met deze aanpak. Natuurlijk blijven er uitdagingen, maar het principe is zeker waardevol. Een goede samenwerking met de gecontracteerde partij is van groot belang. Er moeten duidelijke afspraken worden gemaakt over de informatie die zij gemeenten aanleveren over de zorg en over het behalen van resultaten voor de jeugdigen. Er zijn zeker succesverhalen, maar het blijft een impactvolle verandering. Want je komt niet zomaar van A naar B. Je haalt je hele bestaande systeem overhoop en vraagt van alle betrokkenen, zorgbehoevende, zorgleveranciers én medewerkers, om op een nieuwe manier te werken. Dat heeft altijd consequenties.”

Advies over taakgericht werken
Tot slot vragen we Coby naar haar advies voor gemeenten die twijfelen over de overstap. “Onderzoek eerst of het echt nodig is om over te stappen. Evalueer de effectiviteit van bestaande systemen en verken of dit valt door te ontwikkelen of niet. Zo niet en stap je over naar taakgericht werken? Versnipper het dan niet te veel maar neem zoveel mogelijk zorg in één keer mee. Bereid alle betrokkenen zoals zorgaanbieders, inwoners en medewerkers goed voor, neem de tijd om goed na te denken over het hele proces en betrek vooral je visie en missie bij het verhaal. Loop je hierin vast? We denken en analyseren graag met je mee. Neem dus gerust contact met mij op via coby.peeters@significant.nl.”